
چرا کودک در آستانه نوجوانی، گاهی دیگر نمیداند واقعاً کیست؟

چرا کودک در آستانه نوجوانی، گاهی دیگر نمیداند واقعاً کیست؟
یک نگاه طولانی به آینه، بدون جواب
جلوی آینه ایستاده، طولانیتر از همیشه به خودش نگاه میکند. وقتی میپرسند «چیزی شده؟»، فقط میگوید «نمیدانم دیگر دقیقاً چهجور آدمیام.»
چند هفته پیش، با اطمینان کامل دربارهی علایق و سبک موردعلاقهاش حرف میزد؛ حالا همان چیزها، برایش دیگر قطعی بهنظر نمیرسند.
این سردرگمی، فقط محدود به ظاهر نیست؛ دربارهی دوستان، علایق، و حتی ارزشهایی که تا دیروز مسلم میدانست، هم دیده میشود.
این سردرگمی، بخشی از یک پروژهی بزرگ است
در آستانهی نوجوانی، کودک برای اولینبار شروع به پرسیدن سؤالهایی میکند که پیش از این هرگز مطرح نکرده بود: «من چهجور آدمیام؟ چه چیزهایی برایم مهم است؟» این پرسشگری، حتی وقتی با سردرگمی همراه است، نشانهی شروع یک فرآیند رشدی مهم است، نه یک بحران نگرانکننده.
دیگر مطمئن نیستم چهجور آدمیام
«قبلاً فکر میکردم میدانم چی دوست دارم و چی هستم. حالا همهچیز کمی گیجکننده شده. نمیدانم این طبیعی است یا نه.»
فرآیند طبیعی ساخت هویت
نظریههای رشد هویت، این دوره را «کاوش هویتی» مینامند؛ مرحلهای که در آن نوجوان، باورها، علایق و ارزشهای پیشین (که عمدتاً از خانواده گرفته بود) را برای اولینبار زیر سؤال میبرد و شروع به آزمایش نسخههای مختلفی از خودش میکند.
این سردرگمی موقت، پیشنیاز رسیدن به یک هویت پایدارتر و از آنِ خودش (نه صرفاً کپی از خانواده) در سالهای بعد است. کودکانی که هرگز این کاوش را تجربه نمیکنند، ممکن است در بزرگسالی، هویتی شکنندهتر و وابستهتر به تأیید دیگران داشته باشند.
نقش والد، نه رفعکردن سریع این سردرگمی با جوابهای آماده («تو همیشه اینجور آدمی بودی»)، بلکه همراهی صبورانه در طول این کاوش است.
این کاوش، معمولاً چند سال طول میکشد و در طول نوجوانی، بارها فراز و فرود پیدا میکند؛ سنین ابتدایی این دوره، فقط اولین قدمهای آن هستند.
پرسیدن، بدون جوابدادن
وقتی چنین سردرگمیای را بیان کرد، بهجای دادن پاسخ فوری، بپرسید: «چه چیزهایی این روزها برایت مهم بهنظر میرسد؟»
این سؤال باز، فضایی برای کاوش خودش میسازد، بهجای بستن سریع آن با یک تعریف ازپیشآماده.
همراهی صبورانه در کاوش
اجازهدادن به آزمایش نسخههای مختلف (تغییر سبک لباس، علایق تازه، حتی ایدههای متفاوت) بدون قضاوت فوری، فضای لازم برای این کاوش را فراهم میکند.
یادآوری اینکه این سردرگمی طبیعی و موقتی است، میتواند برای خودش هم آرامشبخش باشد.
سردرگمی، آغاز یافتن است
سردرگمی هویتی در آستانهی نوجوانی، نشانهی ازدستدادن خود نیست؛ آغاز فرآیند یافتن یک خودِ پایدارتر است.
همراهی صبورانه، بدون عجله برای رفع این سردرگمی، بهترین کمکی است که میتوان ارائه داد.

