پارسال، سه نفر از بهترین دوستانش با خانواده مهاجرت کردند. امسال یک نفر دیگر هم دارد می‌رود. کودک این خبر را با آرامشی عجیب می‌شنود؛ انگار دیگر عادت کرده.

اما شب، وقتی درباره‌ی مدرسه حرف می‌زند، اسم گروه دوستانه‌ی قدیمی‌اش را می‌آورد؛ گروهی که دیگر تقریباً کسی از آن نمانده. عکس دسته‌جمعی سال قبل را هم گاهی بدون این‌که کسی بخواهد، خودش باز می‌کند و نگاه می‌کند.

وقتی از او می‌پرسند دلش برای کسی تنگ شده، سرش را تکان می‌دهد که «نه»، اما همان شب، دیرتر از همیشه می‌خوابد.

از دست‌دادن یک دوست به‌خاطر مهاجرت، یک نوع سوگ واقعی است؛ اما برخلاف مرگ، هیچ آیین اجتماعی برای پردازش آن وجود ندارد. کسی برایش تسلیت نمی‌گوید، کسی از او نمی‌پرسد حالش چطور است.

نتیجه این می‌شود که کودک یاد می‌گیرد این نوع از دست‌دادن را «عادی» و بی‌اهمیت جلوه دهد، حتی اگر در درون، هر بار سنگین‌تر تجربه شود.

این تجربه، در شهرهایی که نرخ مهاجرت بالاست، به یک بخش تقریباً عادی از زندگی مدرسه‌ای کودکان تبدیل شده؛ اما عادی‌بودن آماری، به‌معنای بی‌اهمیت‌بودن تجربه‌ی فردی هر بار از دست‌دادن نیست.

سوگ معمولاً با یک اتفاق مشخص و قابل‌شناسایی (مثل مرگ) همراه است که جامعه آن را به‌رسمیت می‌شناسد و فرآیندهایی برای عبور از آن دارد. مهاجرت مکرر دوستان، نوعی «سوگ مبهم» است؛ فقدانی که واقعی است اما هیچ قالب اجتماعی شناخته‌شده‌ای برای ابراز آن وجود ندارد.

وقتی این تجربه بارها تکرار شود، بدون فضایی برای پردازش هرکدام، ممکن است کودک به‌جای پردازش‌کردن هر فقدان، یک راهبرد دفاعی بسازد: کم‌رنگ‌کردن اهمیت دوستی‌های تازه، برای کاهش درد از دست‌دادن‌های بعدی.

این راهبرد، در کوتاه‌مدت از درد می‌کاهد، اما در بلندمدت می‌تواند روی توانایی او برای ساختن رابطه‌های عمیق و پایدار اثر بگذارد؛ چرا که وقتی سرمایه‌گذاری هیجانی در دوستی‌های تازه کاهش یابد، خودِ عمق آن دوستی‌ها هم کمتر می‌شود.

می‌توانید مستقیم بگویید: «از دست‌دادن دوست، حتی وقتی کسی نمرده، می‌تواند واقعاً غمگین‌کننده باشد؛ طبیعی است که ناراحت باشی.» این نام‌گذاری، به او اجازه می‌دهد این تجربه را به‌جای پنهان‌کردن، احساس کند.

تشویق به حفظ ارتباط از راه دور (تماس، پیام) هم می‌تواند حس کامل قطع‌نشدن رابطه را حفظ کند.

اگر امکانش هست، کمک به حفظ رابطه از طریق بازی‌های آنلاین مشترک یا تماس‌های منظم، فضایی می‌سازد که دوستی به‌طور کامل قطع نشود، حتی با فاصله‌ی جغرافیایی زیاد.

از دست‌دادن دوست به‌خاطر مهاجرت، برای بسیاری از کودکان این نسل، یک تجربه‌ی تکرارشونده و کم‌دیده‌شده است.

دیدن و نام‌گذاری این غم، بهتر از عادی‌جلوه‌دادنش، به او کمک می‌کند این تجربه را سالم‌تر از سر بگذراند.