ورود یک نوزاد تازه، از نگاه کودک بزرگ‌تر خانه

برای او، این فقط یک خواهر یا برادر تازه نیست؛ یک تغییر بزرگ در جایگاه خودش در خانه است.
روابط و خانواده
۳ تا ۵ سال
۳ دقیقه مطالعه
روابط و خانواده

ورود یک نوزاد تازه، از نگاه کودک بزرگ‌تر خانه

برای او، این فقط یک خواهر یا برادر تازه نیست؛ یک تغییر بزرگ در جایگاه خودش در خانه است.
۳ تا ۵ سال
۳ دقیقه مطالعه

جایی که همیشه مال او بود

تا دیروز، تمام توجه خانه مال او بود. حالا، بیشتر وقت مادر صرف نوزاد می‌شود. کودک، بدون گفتن چیزی، شروع می‌کند به رفتارهایی که مدت‌ها بود انجام نمی‌داد: دوباره از شیشه شیر می‌خواهد، دوباره شب‌ها بی‌قرار می‌شود.

روزها، وقتی مهمانی به دیدن نوزاد می‌آید و اول از همه سراغ او می‌رود، کودک بزرگ‌تر گوشه‌ای می‌ایستد و با دقت تماشا می‌کند، بدون این‌که چیزی بگوید.

این تغییر رفتار، فقط در خانه نیست؛ در مهدکودک هم معلمش متوجه بی‌قراری بیشتر از حد معمول شده.

بازگشت به رفتار قبلی، نوعی پیام است

در سه‌چهارسالگی، ورود یک خواهر یا برادر تازه، بزرگ‌ترین تغییر در جایگاه اجتماعی کودک تا آن لحظه از زندگی‌اش است؛ او دیگر تنها مرکز توجه نیست.

بازگشت موقت به رفتارهای کودکانه‌تر (که در روان‌شناسی رشد «واپس‌روی» نامیده می‌شود)، اغلب تلاشی ناخودآگاه برای بازگرداندن همان سطح قبلی توجه است، نه لجبازی یا خرابکاری.

دلم می‌خواهد مثل قبل به من توجه کنند

«الان همه فقط به نی‌نی نگاه می‌کنند. دلم می‌خواهد مثل قبل، فقط به من توجه کنند.»


واپس‌روی، به‌عنوان یک تلاش برای بازیابی امنیت

این پدیده، در بیشتر کودکان هم‌سن او که با تولد یک خواهر یا برادر روبه‌رو می‌شوند، تا حدی مشاهده می‌شود؛ رفتارهایی مثل خواستن شیشه‌شیر، لجبازی بیشتر، یا اختلال خواب، اغلب موقتی هستند و با گذشت زمان و تثبیت‌شدن جایگاه تازه‌اش، کاهش می‌یابند.

سرزنش این رفتارها («تو که بزرگ شدی، این کارها را نکن») معمولاً نتیجه‌ی معکوس دارد؛ چون پیام ضمنی می‌فرستد که حتی این تلاش برای جلب توجه هم قابل‌قبول نیست، و می‌تواند احساس ناامنی او را عمیق‌تر کند.

توجه هدفمند و اختصاصی به او -جدا از نوزاد- مؤثرترین راه برای عبور آرام از این دوره‌ی گذار است.

این دوره‌ی گذار، معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و به‌تدریج، با تثبیت‌شدن روتین جدید خانواده، خودبه‌خود کم‌رنگ‌تر می‌شود.

زمان اختصاصی، فقط برای او

هر روز، حتی ده دقیقه‌ی کوتاه، زمانی کاملاً اختصاصی (بدون نوزاد، بدون حواس‌پرتی) با او بگذرانید.

ببینید آیا این زمان اختصاصی، رفتارهای واپس‌روانه را در طول چند هفته کاهش می‌دهد.

مشارکت‌دادن، به‌جای کنارگذاشتن

دادن یک نقش کوچک و واقعی در مراقبت از نوزاد (آوردن پوشک، خواندن کتاب برای نوزاد) به او حس می‌دهد که همچنان بخش مهمی از خانواده است، نه رقیبی که کنار گذاشته شده.

پذیرفتن رفتارهای واپس‌روانه‌ی موقت با آرامش، بدون سرزنش، به او کمک می‌کند سریع‌تر به تعادل تازه برسد.

جایگاهش، عوض شده نه از دست رفته

ورود یک خواهر یا برادر تازه، دنیای کودک بزرگ‌تر را واقعاً به‌هم می‌ریزد.

توجه هدفمند و مشارکت‌دادن او در این تغییر، به او کمک می‌کند جایگاه تازه‌اش را بدون احساس از‌دست‌دادن بپذیرد.

یادداشت‌های کِشو

نگاه ما به دنیای کودک، تجربه‌های والدین و موضوعاتی که هر روز با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم.
بیشتر بخوانید
باشگاه فکر کِشو
برای ورود | ثبت نام
شماره موبایل یا ایمیل خود را وارد کنید:
یا
اطلاعات شما نزد کِشو امن می‌ماند.