زمانی بدون هیچ خجالتی جلوی خانواده لباس عوض می‌کرد. حالا، حتی برای عوض‌کردن لباس، در را می‌بندد و حوله را محکم دور خودش می‌پیچد.

این تغییر، فقط محدود به حمام نیست؛ حتی در جمع خانوادگی، وقتی کسی به‌شوخی درباره‌ی قدش یا تغییرات ظاهری‌اش حرفی می‌زند، رنگش عوض می‌شود.

والدین که تا چند ماه پیش هیچ حساسیتی از او در این باره ندیده بودند، از این تغییر ناگهانی کمی گیج شده‌اند.

چند هفته بعد، وقتی برای اولین‌بار مجبور می‌شود جلوی هم‌کلاسی‌هایش در کلاس ورزش لباس عوض کند، با نگرانی از قبل درباره‌ی این موقعیت صحبت می‌کند؛ نشانه‌ای که این شرم تازه، دیگر محدود به خانه نمانده و به فضاهای اجتماعی دیگر هم گسترش پیدا کرده.

در آستانه‌ی نوجوانی، هم‌زمان با تغییرات بدنی، آگاهی تازه‌ای نسبت به بدن و نگاه دیگران به آن شکل می‌گیرد. این شرم تازه، واکنشی طبیعی به این آگاهی است، نه نشانه‌ی مشکل یا ضعف شخصیتی.

این گسترش شرم به فضاهای بیرون از خانه، طبیعی و قابل‌پیش‌بینی است؛ همان آگاهی تازه‌ای که در خانه شکل گرفته، در هر موقعیتی که بدنش در معرض دید دیگران قرار می‌گیرد، دوباره فعال می‌شود.

پژوهش‌های رشد نوجوانی نشان می‌دهند که خانواده‌هایی که پیش از شروع تغییرات بدنی، با لحنی آرام و عادی درباره‌ی این تغییرات صحبت کرده‌اند، فرزندانشان با شرم و اضطراب کمتری این گذار را تجربه می‌کنند نسبت به خانواده‌هایی که سکوت کرده یا منتظر مانده‌اند خودِ نوجوان سؤال کند.

دلیل این تفاوت، این است که گفت‌وگوی پیشاپیش، این تغییرات را به‌عنوان یک اتفاق طبیعی و مورد‌انتظار چارچوب‌بندی می‌کند؛ درحالی‌که کشف ناگهانی و بدون آمادگی قبلی، می‌تواند حس غریبگی و شرم را تشدید کند.

این گفت‌وگو، نیازی به یک جلسه‌ی رسمی و یک‌باره ندارد؛ اشاره‌های کوچک و تدریجی، در طول زمان، معمولاً مؤثرتر از یک «صحبت بزرگ» هستند.

شوخی درباره‌ی این تغییرات، حتی از سر محبت، در همین دوره‌ی حساس می‌تواند اثری معکوس و آزاردهنده داشته باشد؛ چون شرم تازه‌ی او هنوز شکننده است و به سادگی جریحه‌دار می‌شود.

پژوهش‌های روان‌شناسی رشد نشان می‌دهند که این شرم بدنی، در سنین ابتدایی نوجوانی، تقریباً جهان‌شمول است؛ حتی نوجوانانی که از نظر ظاهری با تغییرات بلوغشان راحت به‌نظر می‌رسند، در خلوت، اغلب همین دست‌وپنجه‌نرم‌کردن با تصویر بدنی تازه را تجربه می‌کنند.

مدارس و باشگاه‌های ورزشی که فضاهای تعویض لباس با حریم خصوصی بیشتر (اتاقک‌های جداگانه به‌جای فضای کاملاً باز) فراهم می‌کنند، معمولاً شاهد اضطراب کمتری در دانش‌آموزان این سن هستند؛ این نشان می‌دهد بخشی از این شرم، قابل‌کاهش با تغییرات ساختاری محیط است، نه فقط چیزی که باید کاملاً درونی مدیریت شود.

برای پسران و دختران، این شرم می‌تواند با محتوای کمی متفاوت بروز کند؛ اما شدت و اهمیت روان‌شناختی آن، در هر دو جنسیت قابل‌مقایسه است. توجه یکسان به این تجربه در پسران، که گاهی کمتر مورد گفت‌وگو قرار می‌گیرد، به همان اندازه اهمیت دارد.

این شرم، معمولاً با گذشت زمان و آشناترشدن با بدن تازه‌اش، به‌تدریج کاهش می‌یابد؛ اما سرعت این کاهش، بستگی زیادی به این دارد که آیا محیط اطراف (خانواده، مدرسه) این شرم را با احترام پذیرفته یا با تمسخر و فشار بیشتر برخورد کرده است.

برخی مدارس، برنامه‌های آموزشی جداگانه برای دختران و پسران درباره‌ی تغییرات بلوغ برگزار می‌کنند که می‌تواند مکمل خوبی برای گفت‌وگوی خانگی باشد؛ شنیدن این‌که هم‌سالانش هم تجربه‌ی مشابهی دارند، خودش می‌تواند حس تنهایی در این شرم را کاهش دهد.

این شرم تازه، بخشی از فرآیند بزرگ‌تر ساختن یک هویت جنسیتی بالغ‌تر است؛ نوجوان، هم‌زمان با پذیرش این حریم خصوصی تازه، در حال یادگیری این است که بدنش، حالا بخشی از هویت بزرگسالانه‌ی او محسوب می‌شود که نیازمند احترام و مرزگذاری متفاوتی نسبت به دوران کودکی است.

خانواده‌هایی که این گذار را با احترام کامل همراهی می‌کنند -بدون شوخی، بدون فشار برای «عادی‌بودن سریع‌تر»- به نوجوان کمک می‌کنند این هویت جنسیتی تازه را با آرامش بیشتری بپذیرد، به‌جای اینکه آن را منبع اضطراب مداوم ببیند.

احترام به نیاز تازه‌اش به حریم خصوصی بدنی (بستن در، تنهابودن هنگام تعویض لباس) بدون شوخی یا تمسخر، این احساس را تصدیق می‌کند.

در دسترس‌بودن برای سؤالات، بدون فشار برای گفت‌وگوی فوری، به او امکان می‌دهد با سرعت خودش به این موضوع نزدیک شود.

اگر مدرسه فضای تعویض لباس کاملاً بازی دارد، صحبت با مدرسه درباره‌ی امکان فراهم‌کردن حداقل حریم خصوصی بیشتر (پرده، اتاقک) می‌تواند برای بسیاری از دانش‌آموزان این سن، نه فقط فرزند شما، مفید باشد.

اگر خودتان در دوران نوجوانی تجربه‌ی مشابهی از این شرم داشته‌اید، به‌اشتراک‌گذاشتن آن (متناسب و محتاطانه) می‌تواند به نوجوان نشان دهد این تجربه، جهان‌شمول و طبیعی است، نه چیزی که فقط او تجربه می‌کند.

شرم از بدن در حال تغییر، واکنشی طبیعی به یک گذار بزرگ رشدی است.

گفت‌وگوی زودهنگام و احترام به این حس تازه، عبور از این دوره را برایش آسان‌تر می‌کند.

این شرم تازه، بخشی از فرآیند بزرگ‌تر ساختن یک هویت جنسیتی بالغ‌تر است. در نهایت، هدف خانواده، نه از‌بین‌بردن کامل این شرم -که بخشی طبیعی از این گذار است- بلکه اطمینان از این است که این شرم، به یک اضطراب فلج‌کننده یا انزوای اجتماعی تبدیل نشود؛ تعادلی که با احترام و صبر مداوم خانواده، قابل‌دستیابی است. این احترام مداوم به حریم خصوصی تازه‌ی او، پیامی می‌فرستد که فراتر از این دوره‌ی خاص، به کل رابطه‌ی اعتماد میان او و خانواده‌اش کمک می‌کند. این احترام مداوم، در نهایت، به نوجوان کمک می‌کند نه‌فقط این گذار بدنی خاص، بلکه تمام گذارهای بعدی زندگی‌اش را با اعتمادبه‌نفس بیشتری تجربه کند؛ چون یاد گرفته خانواده‌اش، همراهی امن در تمام این تغییرات است. این احترام پایدار به حریم خصوصی بدنی تازه‌ی او، پیامی می‌فرستد که فراتر از این دوره‌ی خاص بلوغ، به کل رابطه‌ی اعتماد میان او و خانواده‌اش در تمام سال‌های نوجوانی کمک شایانی می‌کند.